Czy korzystanie z infrastruktury przedsiębiorstwa do celów służbowych jest również przychodem? Według NSA tak

Dotychczas orzecznictwo dotyczące korzystania ze składników majątku przedsiębiorstwa przez pracowników do celów prywatnych było jednolite. Jeżeli pracodawca oddaje do dyspozycji pracownika np. samochód służbowy, to korzystanie z niego w celach innych niż związanych z wykonywaniem pracy, tj. w celach prywatnych, stanowi przychód pracownika, który z kolei winien być opodatkowany. Po niedawnym orzeczeniu NSA sytuacja podatników może ulec jednak diametralnej zmianie.

W wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie o sygnaturze II FSK 709/11, NSA rozpatrywał skargę kasacyjną spółki, która zatrudniała na tzw. kontraktach menedżerskich osoby, których zadaniem było zarządzanie przedsiębiorstwem. Umowy te przewidywały oddanie do korzystania składników infrastruktury przedsiębiorstwa, m.in. laptopów, samochodów, komórek. Sąd uznał, iż fakt, iż menedżer korzysta z ww. rzeczy celem realizacji zawartej umowy oznacza, iż faktycznie nie musi korzystać jednocześnie ze swojego laptopa, samochodu lub telefonu. Tym samym uznano, iż wartość wynagrodzenia jest niższa, ponieważ gdyby „zmuszony” był do wykorzystywania swojej własności, wynegocjowałby wyższe wynagrodzenie, co w konsekwencji również generowałoby wyższy podatek.

W konkretnym przypadku skarżącej spółki, skoro zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodem jest określone w kontrakcie wynagrodzenie za wykonywanie określonych czynności, jak również wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, to wydatki uznane za lux-replica-phones elementy dodatkowego wynagrodzenia osoby zarządzającej spółką (w rozpatrywanym przypadku koszty, jakie spółka ponosi w związku z eksploatacją środków majątkowych udostępnionych zleceniobiorcom, tj. samochodów, komputerów i telefonów), stanowią przychody w rozumieniu art. 13 pkt 9 u.p.d.o.f., a ich wielkość wpływa na kształt podstawy opodatkowania osoby zarządzającej spółką. Wskazane wydatki odpowiadają bowiem pracy menedżera wykonywanej na podstawie zawartej umowy o zarządzaniu przedsiębiorstwem.

Należy jednak podkreślić, iż zarówno organy podatkowe, jak i WSA i NSA badały umowę cywilnoprawną – kontrakt menedżerski. Dlatego też nasuwa się pytanie, czy przedstawione stanowisko NSA rozciąga się również na inne rodzaje umów cywilnoprawnych – umowę zlecenia i umowę o dzieło, a w szczególności, czy może mieć znaczenie dla pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę.

Nie można niestety na chwilę obecną wskazać jednoznacznie, czy ww. pogląd będzie miał odniesienie również do tych umów. Gdyby jednak udzielić odpowiedzi twierdzącej, konsekwencje podatkowe byłyby wręcz ogromne. Każda bowiem osoba, bez względu na formę zatrudnienia, w przypadku, gdyby wykonując zleconą pracę korzystałaby z infrastruktury przedsiębiorcy (również pracodawcy), osiągałaby przychód, którego wartość odpowiadałaby średnim rynkowym kosztom najmu danej rzeczy (odpowiednio najmu samochodu, laptopa, telefonu komórkowego). Idąc z kolei dalej, należałoby ustalić, czy w przypadku osób wykonujących zadania specjalistyczne (np. graficy), można wynająć laptopa ze specjalistycznym oprogramowaniem. Licencja na taki software może bowiem nie przewidywać możliwości komercyjnego wynajmu.

Jak widać na chwilę obecną więcej jest pytań odnośnie nowego wyroku NSA, niż odpowiedzi. Należy więc obserwować, jakie stanowisko przyjmą organy podatkowe oraz w jakim kierunku będzie zmierzać orzecznictwo sądów administracyjnych w tej kwestii. Niewykluczone, że NSA podejmie decyzję o wydaniu uchwały w pełnym składzie, aby rozwiać wszelkie wątpliwości.

Aplikant adwokacki. Specjalizuje się w prawie celnym, podatkowym oraz prawie własności przemysłowej.