Wspólne opodatkowanie małżonków.

Możliwość wspólnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych przez małżonków jest jedną z uprzywilejowanych form rozliczania podatku, zaproponowanych przez ustawodawcę.

Podatnicy, aby jednak skorzystać z ww. sposobu rozliczenia muszą spełnić szereg warunków, o których mowa przede wszystkim w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o PIT).

Do warunków tych należą w szczególności:

– pozostawanie w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy;

– istnienie wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy;

– nieosiągalnie przez małżonków dochodów opodatkowanych na zasadach szczególnych;

– złożenie wniosku o wspólne opodatkowanie.

Najbardziej istotnym pozostaje stwierdzenie, że do skorzystania z formy wspólnego rozliczenia małżonków nie wystarcza sam fakt zawarcia związku małżeńskiego, bowiem małżonkowie muszą pozostawać w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy.

Ponadto ważne, aby pomiędzy nimi przez cały ten rok podatkowy istniała wspólność majątkowa. Oznacza to, że osoby, które zawarły w danym roku, np. w sierpniu 2012 r. związek małżeński nie będą mogły skorzystać ze wspólnego opodatkowania, gdyż nie pozostawały małżeństwem przez cały 2012 rok oraz nie istniała między nimi wspólność majątkowa. Z uprzywilejowanej formy, będą mogły skorzystać dopiero w rozliczeniu za 2013 rok, oczywiście pod warunkiem, że nadal będą pozostawały w związku małżeńskim oraz będą objęte wspólnością majątkową.

Ważne jest także, że z takiej możliwości ma prawo skorzystać podatnik, którego małżonek zmarł w trakcie danego roku rozliczeniowego. Zatem jeśli podatnik zawarł związek małżeński przed rozpoczęciem danego roku rozliczeniowego, a jego małżonek zmarł w trakcie tego roku podatkowego bądź podatnik pozostawał w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, a małżonek zmarł po upływie roku podatkowego, a przed złożeniem zeznania podatkowego, to taki podatnik ma prawo złożyć wniosek o wspólne opodatkowanie małżonków. Warunkiem zastosowania takiego rozwiązania w tej sytuacji będzie również pozostawanie we wspólności majątkowej przez małżonków.

Kolejnym warunkiem, koniecznym do spełnienia, by małżonkowie mogli rozliczyć się wspólnie, jest nieosiąganie przez małżonków dochodów opodatkowanych na zasadach szczególnych, a więc przede wszystkim osoby, do których znajdą zastosowanie przepisy dotyczące opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym. Dodatkowo brak takiej możliwości mają osoby, których dotyczą regulacje ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. 

Ostatnim warunkiem, którego spełnienie jest wymagalne, by zastosować uprzywilejowaną formę rozliczania się wspólnie z małżonkiem, jest konieczność złożenia wniosku w tej sprawie. Nie jest obligatoryjnym składanie takiego wniosku na osobnym dokumencie, gdyż wystarczy zaznaczenie odpowiedniej rubryki na formularzu PIT-37. Co istotne, w zeznaniu składanym za 2012 r. wniosek o łączne opodatkowanie może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. 

Podatnicy muszą pamiętać, że aby skorzystać ze wspólnego opodatkowania z małżonkiem, zeznanie roczne za 2012 r., w którym wyrażą taką chęć, muszą złożyć w terminie do 30 kwietnia 2013 r. Opóźnienie w złożeniu zeznania rocznego powoduje utratę prawa do wspólnego rozliczenia podatku (art. 6 ust. 10 ustawy o PIT).