Odpowiedzialność zarządzającego transportem w świetle przepisów prawa

Przepisy Parlamentu Europejskiego i Rady UE z dnia 21 października 2009 r. nr 1071/2009 od 4 grudnia 2011 r. wprowadziły do obrotu prawnego nową funkcję w przedsiębiorstwach przewozowych, jaką jest osoba zarządzająca transportem. Osoba taka ma być faktycznie odpowiedzialną za ciągłość zarządzania operacjami transportowymi przedsiębiorcy i flotą pojazdów, a w praktyce powinna mieć ona rzeczywisty wpływ na funkcjonowanie całego działu transportu w firmie. Obok tego przepisy Rozporządzenia 1071/2009 wskazują jednoznacznie, iż zarządzający transportem musi mieć rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający między innymi na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza. Jeżeli działalność przewozowa prowadzona jest przez indywidualnego przedsiębiorcę – osobę fizyczną, właśnie ten przedsiębiorca jest jednocześnie zarządzającym transportem, a co za tym idzie musi spełniać wszystkie przesłanki niezbędne do objęcia takiej funkcji zgodnie z Rozporządzeniem 1071/2009.

Z treści nowych regulacji prawnych wynika, ze zarządzający transportem pełni doniosłą rolę w działalności firmy przewozowej, a tym samym ponosi odpowiedzialność określoną przepisami prawa. Tego typu sankcje prawne można podzielić na dwie zasadnicze grupy, w zależności od aktu prawnego, w ramach którego sankcje są nakładane.

Utrata dobrej reputacji

Zgodnie z Rozporządzeniem 1071/2009 zarządzający transportem musi legitymować się przymiotem dobrej reputacji. Jak to wynika literalnie z treści art. 6 tegoż rozporządzenia, zarządzający transportem nie posiada dobrej reputacji, jeżeli obciążają go wyroki skazujące lub sankcje za popełnienie poważnego naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w takich dziedzinach, jak prawo handlowe, prawo upadłościowe, płace i warunki zatrudnienia w zawodzie, prawo o ruchu drogowym, odpowiedzialność zawodowa oraz handel ludźmi lub narkotykami. Co ważniejsze jednak, zarządzający transportem nie legitymuje się dobrą reputacją, jeśli w jednym lub kilku państwach członkowskich został skazany za poważne przestępstwo lub nałożono na niego sankcję za poważne naruszenie przepisów wspólnotowych. Katalog poważnych naruszeń przepisów wspólnotowych wymieniony został w załączniku IV Rozporządzenia 1071/2009, przy czym nie jest to katalog zamknięty, a Komisja Europejska otrzymała mandat do sporządzania dodatkowego wykazu kategorii, rodzajów i wagi poważnych naruszeń prawa.

Badanie faktu naruszenia przepisów wykazać ma należycie przeprowadzone postępowanie administracyjne w ramach którego ustala się, czy w określonym przypadku i w danych okolicznościach utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję. Jeśli właściwy organ uzna, że utrata dobrej reputacji nie będzie stanowiła nieproporcjonalnej reakcji, wyrok skazujący lub nałożona sankcja skutkują utratą dobrej reputacji. Obecnie w przepisach krajowych nie wskazano jasno który organ będzie właściwy do przeprowadzania kontroli, przy czym z toku prac legislacyjnych można wnioskować, iż będzie to Inspekcja Transportu Drogowego. Pewnym jest natomiast, że w przypadku utraty dobrej reputacji zarządzający transportem nie może wypełniać dalej tej funkcji, a tym samym wpływa to na niemożność funkcjonowania całego przedsiębiorstwa przewozowego. W sytuacjach skrajnych nie jest wykluczone, iż może to również prowadzić do cofnięcia przewoźnikowi zezwolenia na wykonywanie przewozu drogowego.

Sankcje finansowe

Wraz z Nowym Rokiem weszła w życie ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (dalej „u.t.d.”) oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja u.t.d. wprowadziła odpowiedzialność samych kierowców za naruszenie przepisów, ale jednocześnie kreuje odpowiedzialność osób wykonujących czynności związane z transportem (w szczególności osób zarządzających przedsiębiorstwem lub zarządzających transportem w przedsiębiorstwie), którą te osoby ponoszoną na zasadach identycznych jak kierowcy wyłącznie za czyny zawinione (wina umyślna lub nieumyślna), w trybie określonym w Kodeksie postepowania w sprawach o wykroczenia. Zgodnie z obecnym art. 92 ust. 3 u.t.d. osoba, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego albo dopuściła, chociażby nieumyślnie, do powstania takich naruszeń, podlega karze grzywny w wysokości do 2.000 złotych. Wykaz naruszeń oraz wysokości grzywien za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 2 do u.t.d. Kary te stosuje się również w przypadku ujawnienia naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego popełnionego za granicą, chyba że sprawca wykaże, iż za naruszenie została już nałożona kara. Oczywiście oprócz odpowiedzialności osób fizycznych wykonujących konkretne czynności w dalszym ciągu pozostawiono odpowiedzialność administracyjną podmiotów wykonujących przewóz drogowy – przewoźników, przedsiębiorców wykonujących przewóz na potrzeby własne itp.

Przy obecnym kształcie przepisów widać wyraźnie, iż ciężar sankcji za naruszenie obowiązków prawnych przesuwa się w kierunku odpowiedzialności konkretnych osób fizycznych, w tym zarządzającego transportem. Należy spodziewać się, że po chwilowym okresie przejściowym związanym z dostosowaniem praktyki orzeczniczej do nowych realiów prawnych, odpowiedzialność ta będzie egzekwowana znacznie szerzej niż dotychczas. Z całą pewnością bieżący rok będzie w tym zakresie przełomowy i pokaże, czy nowe regulacje wpłyną w zasadniczy sposób na wzrost kosztów działalności przedsiębiorstw przewozowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *