Zakaz konkurencji w zleceniu transportowym

Celem i istotą spedycji jest zastąpienie użytkowników transportu w wykonywaniu rozmaitych, często skomplikowanych i uciążliwych, czynności niezbędnych do zorganizowania procesu transportowego przesyłki. Ten organizacyjny charakter spedycji sprawia, że przedsiębiorstwa spedycyjne nazywane są często „pośrednikami transportowymi“. Mamy tu zatem do czynienia z charakterystyczną trójrelacją: nadawca – spedytor – przewoźnik.

To właśnie z uwagi na tego rodzaju „pośredniczy“ charakter spedycji często pojawia się pokusa do podjęcia przez przewoźnika (współpracującego ze spedytorem) bezpośredniej kooperacji z nadawcą i w ten sposób „obejścia“ relacji nadawca – spedytor. Zabezpieczeniu przed tego rodzaju niebezpieczeństwem służyć mają klauzule zakazu konkurencji.

Możliwość zastrzeżenia w zleceniu transportowym tzw. zakazku konkurencji polegającego na zobowiązaniu się jednej ze stron umowy (w tym wypadku przewoźnika – podwykonawcę) do powstrzymania się od prowadzenia działalności z określonym podmiotem (tj. kontrahentem spedytora) jest standardem w umowach cywilnoprawnych i dopuszczalne jest na zasadzie art. 353 kodeksu cywilnego. Stanowisko takie potwierdza także wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku (sygn. akt I ACa 439/2001), zgodnie z którym

„…zakaz konkurencji wynikający z umowy nie jest wkraczaniem w zasadę swobody zatrudniania się, czy też wolności gospodarczej”.

Warto pamiętać, że tego rodzaju klauzule muszą spełniać szereg wymogów, aby uznane mogły być za wiążące.  Chodzi zwłaszcza o precyzyjne wskazanie przedmiotu zakazu oraz okresu w jakim owa klauzula ma obowiązywać. Są to zatem zagadnienia jakie przy konstruowaniu zakazu konkurencji winny budzić naszą szczególną atencję.

Ważkim zagadnieniem jest także określenie skutków naruszenia zakazu konkurencji. Wyjątkowo często skutek taki przybiera formę kary umownej, stanowiąc zobowiązanie do zapłaty określonej sumy pieniężnej. Istotne jest tutaj, aby wysokość kary niebyła nazbyt wygórowana. Zgodnie bowiem z art 484§2 kodeksu cywilnego

„… dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej […] w wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana“.

Wysokość kary umownej powinna zatem odpowiadać potencjalnej szkodzie jaką, poprzez złamanie zakazu konkurencji, spedytor posniósł. W przeciwnym wypadku naruszający zakaz konkurencji podmiotbędzie uprawniony do „miarkowania“ jej wysokości.

Konkludując powyższe, tworząc wzorzec zlecenia transportowego warto poddać pod rozwagę umieszczenie w nim stosownej klauzuli zakazującej działalności konkurencyjnej. Jest to bowiem bardzo skuteczny sposób obrony przedsiębiorstw spedycyjnych przed utratą klientów spowodowaną nieuczciwymi praktykiami rynkowymi, podejmowanymi przez podwykonawców.

Aplikant radcowski. Specjalizuje się w prawie gospodarczym, w tym w szczególności w prawie cywilnym, prawie umów oraz prawie konsumenckim.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *