Nowelizacja PZP

Z dniem 20 lutego 2013 r.,  weszły w życie zmiany wprowadzone do ustawy prawo zamówień publiczne na mocy ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1271).

Wraz z kolejną już nowelizacją ustawy p.z.p. zaczęły obowiązywać przepisy sześciu nowych rozporządzeń, w tym Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 r., w sprawie rodzajów  dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane. W ramy niniejszego rozporządzenia ustawodawca wprowadził kilka nowych rozwiązań wartych kilku słów omówienia.

Jedną z „nowinek” jest unormowanie dotyczące sposobu wykazania należytej realizacji robót budowlanych, dostaw lub usług.

Zgodnie z  § 1 w/w Rozporządzenia, w celu oceny spełniania przez wykonawcę warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych, zamawiający może żądać następujących dokumentów:

– wykazu robót budowlanych wykonanych w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju i wartości, daty i miejsca wykonania oraz z załączeniem dowodów dotyczących najważniejszych robót, określających, czy roboty te zostały wykonane w sposób należyty oraz wskazujących, czy zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i prawidłowo ukończone;

– wykazu wykonanych, a w przypadku świadczeń okresowych lub ciągłych również wykonywanych, głównych dostaw lub usług, w okresie ostatnich trzech lat przed upływem terminu składania ofert albo wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich wartości, przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których dostawy lub usługi zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów, czy zostały wykonane lub są wykonywane należycie;

Rozporządzenie wprowadza nowe pojęcie „dowodów” na potwierdzenie należytego wykonania lub wykonywania  robót, dostaw lub usług. Katalog w/w dowodów zawarty został w ust. 2 § 1 Rozporządzenia.

Nowymi rodzajami dowodów należytego wykonania robót/usług, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, są:

1)   poświadczenie, z tym że w odniesieniu do nadal wykonywanych dostaw lub usług okresowych lub ciągłych poświadczenie powinno być wydane nie wcześniej niż na 3 miesiące przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert.

Wykonawca będzie zobligowany do potwierdzenia należytego wykonania wskazanej usługi poświadczeniem, wystawionym przez odbiorcę świadczenia wykonawcy. W praktyce dokumentem takim będą z pewnością referencje.

Novum jest natomiast wprowadzenie obowiązku posłużenia się aktualnym poświadczeniem w przypadku  nadal wykonywanych dostaw lub usług okresowych lub ciągłych. Dokument  taki powinien być wydany (tzn. datowany przez wydającego) nie wcześniej niż na 3 miesiące  przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub terminu składania ofert. Dotychczas terminy ten dotyczył zaświadczeń wydawanych przez naczelnika urzędu skarbowego i Zakład Ubezpieczeń Społecznych obecnie znajdzie on również zastosowanie do poświadczeń.

2)   w przypadku zamówień na roboty budowlane – inne dokumenty – jeżeli z uzasadnionych przyczyn o obiektywnym charakterze wykonawca nie jest w stanie uzyskać poświadczenia, o którym mowa w pkt 1.

Punkt 2 reguluje kwestię sytuacji, w której wykonawca nie będzie w stanie „z uzasadnionych przyczyn o obiektywnym charakterze” posłużyć się poświadczeniem o którym mowa powyżej. Mając na uwadze fakt, że ustawodawca posłużył się dość ogólnymi określeniami warto zastanowić się nad kwestią tego jak rozumieć przedstawiony powyżej wymóg. Uznać należy, iż wykonawca będzie mógł złożyć inny dokument  (jakikolwiek dokument poświadczający należyte wykonanie robót budowlanych – np. protokół odbioru) jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące dwa warunki:

– przyczyna z powodu której nie składa poświadczenia jest uzasadniona, oraz

– przyczyna ta ma charakter obiektywny.

Okoliczności uzasadniające i powodujące brak złożenia poświadczenia muszą w sposób oczywisty i logiczny wskazywać niemożność przedłożenia takiego poświadczenia, ale jednocześnie okoliczności te nie mogą być zależne od wykonawcy.

Wskazać należy, iż wobec zastosowanego brzmienia omawianego przepisu, niestety ostateczna interpretacja czy zachodzi uzasadniona i obiektywna przyczyna uzasadniająca posługiwanie się „innym dokumentem” będzie zależna każdorazowo od zamawiającego co może, choć wcale nie musi, być przyczyną powstawania konfliktu pomiędzy wykonawcą a zamawiającym, z powodu różnego rozumienia konkretnych  przyczyn braku poświadczenia.

Dodatkowo zgodnie z ust.  5 omawianego przepisu, w razie konieczności, a zwłaszcza szczególnie gdy wykaz lub dowody, budzą wątpliwości zamawiającego lub gdy z poświadczenia albo z innego dokumentu wynika, że zamówienie nie zostało wykonane lub zostało wykonane nienależycie, zamawiający może zwrócić się bezpośrednio do właściwego podmiotu, na rzecz którego roboty budowlane, dostawy lub usługi były lub miały zostać wykonane, o przedłożenie dodatkowych informacji lub dokumentów bezpośrednio zamawiającemu. Wspomniany powyżej mechanizm może pełnić funkcję odstraszającą potencjalnych nieuczciwych wykonawców, którzy oświadczaliby wykonanie dostaw lub usług niezgodnie z prawdą. Skuteczność tego zapisu oceniona będzie mogła zostać dopiero jednak na podstawie praktycznego jego zastosowania.

Na koniec warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną nowość. W przypadku gdy zamawiający jest podmiotem, na rzecz którego roboty budowlane, dostawy lub usługi wskazane w wykazie, zostały wcześniej wykonane, wykonawca nie ma obowiązku przedkładania dowodów ich wykonania. Przedmiotową regulację należy uznać za logiczną i w pełni uzasadnioną oraz taką która pozwoli na wyeliminowanie sytuacji w której zamawiający potwierdzałby fakty, które i tak były mu znane z „urzędu”.

Na zakończenie nie można pominąć informacji odnośnie ram czasowych obowiązywania nowego rozporządzenia. Pamiętajmy bowiem, że tylko do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.

Natomiast  w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego wszczynanych w okresie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie omawianego rozporządzenia, wykonawca, w miejsce poświadczeń, o których mowa powyżej, może przedkładać dokumenty potwierdzające należyte wykonanie dostaw lub usług oraz wykonanie robót budowlanych zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i ich prawidłowe ukończenie, określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U. Nr 226, poz. 1817).