Rondo_Romana_Dmowskiego_w_Warszawie

Roszczenia przysługujące byłym właścicielom gruntów warszawskich.

W dniu 26 października 1945 r. został wydany Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), który objął swoim działaniem nieruchomości na terenie Gminy m.st. Warszawy, w granicach administracyjnych miasta z dnia jego wejścia w życie, tj. 21 listopada 1945 r. Teren ten, o powierzchni ok. 14.146 ha, obecnie znajduje się w granicach siedmiu dzielnic wchodzących uprzednio w skład Gminy Warszawa-Centrum (z wyjątkiem fragmentu Dzielnicy Wola) oraz częściowo w granicach dzielnic: Bielany, Targówek, Białołęka, Ursynów – obejmując znaczną część obecnego obszaru Miasta Stołecznego Warszawy.

Pomimo tego, iż od przejęcia nieruchomości znajdujących się na ww. obszarze minęło prawie 70 lat, byli właściciele lub ich następcy prawni mogą dochodzić zwrotu nieruchomości w naturze, a gdy zwrot nieruchomości w naturze nie jest możliwy, po wyczerpaniu drogi administracyjnej, odszkodowania w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Warunkiem koniecznym do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości było złożenie do władz miejskich przez byłych właścicieli lub ich następców prawnych wniosku dekretowego o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy (następnie prawa własności czasowej, a obecnie prawa użytkowania wieczystego), w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę (art. 7 ust. 1 dekretu). W takim wypadku Gmina miała obowiązek uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dało się pogodzić z przeznaczeniem według planu zabudowania (art. 7 ust. 2 dekretu). Dlatego przyjmuje się, iż tylko wykazana sprzeczność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania mogła stanowić podstawę nieuwzględnienia wniosku zgłoszonego w trybie art. 7 ust. 1 dekretu. Dekret warszawski nie określa bowiem żadnych innych negatywnych przesłanek przyznania prawa do gruntu dotychczasowym właścicielom.

W przypadku gdy organ wydał decyzję odmowną bez dokonania analizy obowiązującego w chwili wydania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie wyjaśnił czy korzystanie z gruntu przedmiotowej nieruchomości przez dotychczasowych właścicieli nie dało się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości w tym planie, to stanowiło to podstawę do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa).

W przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy nieważności decyzji odmownej mamy do czynienia z jej eliminacją z obrotu prawnego z mocą wsteczną, co oznacza, iż zachodzi konieczność ponownego rozpoznania wniosku dekretowego przez właściwy organ (prezydenta m.st. Warszawy) w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, w oparciu o obecnie obowiązujący dla danej nieruchomości plan zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli w trakcie ponownego casino online rozpoznawania wniosku dekretowego okaże się, że przyznanie prawa użytkowania wieczystego z jakiegoś powodu jest niemożliwe organ wyda odmowną decyzję zwrotową. W takim przypadku, zgodnie z treścią art. 7 ust. 4 dekretu, w chwili wydania odmownej decyzji dekretowej gmina ma obowiązek zaoferować dotychczasowemu właścicielowi prawo użytkowania wieczystego innego gruntu o równej wartości użytkowej, czyli tzw. nieruchomości zamiennej. Niezaoferowanie stronie przez organ nieruchomości zamiennej, co do zasady kończy postępowanie dekretowe.

Wszystkim byłym właścicielom lub ich następcom prawnym, w których sprawie organ wydający decyzję w trybie nadzorczym stwierdził  nieważność odmownej decyzji dekretowej, przysługuje roszczenie o odszkodowanie w trybie art. 160 k.p.a.

Ze względu na tezę uchwały pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2011 r. III CZP 112/10, do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej ostateczną decyzją administracyjną wydaną przed 01 września 2004 r., której nieważność lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 kpa stwierdzono po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 6 kpa. Zgodnie z tym przepisem roszczenie odszkodowawcze przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl treści art. 158 § 2 kpa, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 kpa.

Adwokat. Specjalizuje się w prawie cywilnym, gospodarczym i handlowym, w tym procedurze cywilnej oraz zabezpieczeniach wierzytelności

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *