Służebność przesyłu za wynagrodzeniem oraz wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu przez przedsiębiorstwa przesyłowe

W chwili obecnej, bardzo wielu właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości, decyduje się na podjęcie kroków prawnych przeciwko przedsiębiorstwom przesyłowym (właścicielom instalacji gazowych, energetycznych, wodnokanalizacyjnych), które w założeniu mają doprowadzić do uregulowania sytuacji majątkowej związanej z korzystaniem z cudzej nieruchomości, najczęściej bez tytułu prawnego.

Warto na wstępie zauważyć, iż katalog instalacji – urządzeń technicznych, z których posadowieniem na nieruchomości może wiązać się określone roszczenie, nie ma charakteru zamkniętego. Oprócz oczywistych przykładów, w postaci instalacji elektroenergetycznych (słupy, druty), gazowych lub wodociągowych (położonych pod lub nad powierzchnią gruntu), za urządzenia przesyłowe mogą zostać również uznane sieci telewizyjne, telefoniczne oraz internetowe. Zajęty przez nie obszar, stanowi bardzo często znaczną powierzchnię, co w praktyce ogranicza prawo własności, wolności zagospodarowania terenu oraz stanowi wymierną szkodę w postaci utraty wartości nieruchomości. Powstaje wobec powyższego pytanie, z jakich roszczeń mogą skorzystać właściciele (użytkownicy wieczyści), by urzeczywistnić swe prawo do gruntu i ograniczyć samowolę przedsiębiorstw przesyłowych?

Wybór stosownego roszczenia, winny determinować okoliczności konkretnego przypadku, dlatego zanim podejmie się kroki przeciwko konkretnemu operatorowi, należy dokładnie zbadać stan prawny nieruchomości. Może się bowiem okazać, iż na rzecz operatora została ustanowiona służebność lub przysługuje mu inne prawo do korzystania z nieruchomości.

W wypadku stwierdzenia korzystania przez przedsiębiorstwo przesyłowe z nieruchomości bez tytułu prawnego, właściciel może skorzystać z roszczenia negatoryjnego (art. 222 § 2 k.c.), żądając przede wszystkim usunięcia posadowionych instalacji. Roszczenie to, jakkolwiek daleko idące, nie zawsze zostaje uwzględnione przez sąd badający sprawę. Najczęściej dzieje się tak z uwagi na interes publiczny, przejawiający się w konieczności dostarczania mediów przez operatorów, na co zwraca uwagę m.in. Sąd Najwyższy. Nie ma natomiast żadnych przeszkód, by roszczenia do operatora oprzeć alternatywnie, na żądaniu usunięcia instalacji albo ustanowieniu służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Służebność przesyłu, stanowi bowiem podstawowy sposób ustalenia zakresu korzystania z cudzej nieruchomości przez przedsiębiorstwo przesyłowe, za co właścicielowi przysługuje odpowiednie wynagrodzenie (art. 305 1 w zw. z art. 305 2 k.c.). Wato pamiętać, iż jej ustanowienie może prócz drogi sądowej, nastąpić również w drodze stosownej umowy z operatorem. Zasadniczą z punktu widzenia interesów online australian casinos majątkowych właścicieli, jest również kwestia bezumownego korzystania przez operatora z zajętego pasa gruntu. W tej materii należy wskazać na istnienie po stronie uprawnionego roszczenia o odpowiednie wynagrodzenie, które przysługuje za okres korzystania z nieruchomości przez posiadacza, bez tytułu prawnego (art. 224 § 2 k.c., art. 225 k.c.). Roszczenie to jako majątkowe, zgodnie z ogólnymi zasadami ulega przedawnieniu, co w zależności od statusu prawnego uprawnionego i zakresu korzystania przezeń z nieruchomości, skutkuje możliwością dochodzenia wynagrodzenia za miniony okres, wynoszący odpowiednio 10 lub 3 lata (art. 118 k.c.)

Rozważając wystąpienie ze stosownymi roszczeniami, należy zdawać sobie sprawę z tego, iż nie zawsze wysokość przyznawanego przez sąd wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu lub ustanowienie służebności przesyłu, jest zgodna z wyobrażeniami uprawnionego, gdyż jak wynika z orzecznictwa, wynagrodzenie to powinno odpowiadać wysokości czynszu dzierżawnego za grunt niezbędny do obsługi infrastruktury (pas ochronny, eksploatacyjny), ponadto uwzględniać udział właściciela urządzeń w korzystaniu z gruntu. Biorąc jednakże pod uwagę 10-letni okres przedawnienia roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, zasądzone wynagrodzenie, może przedstawiać dla zainteresowanego istotną wartość. Należy również mieć na względzie, iż przedsiębiorstwa przesyłowe podejmują się w przeważającej ilości przypadków merytorycznej obrony swych praw, zmierzając do wykazania zgodnego z prawem posiadania gruntu lub służebności (np. na podstawie umowy z poprzednim właścicielem, decyzji administracyjnej lub zasiedzenia), co w praktyce wiąże się z koniecznością prowadzenia długotrwałego sporu.

Nie może jednakże budzić wątpliwości, iż coraz więcej zainteresowanych decyduje się na wystąpienie ze stosownymi roszczeniami do operatorów, łącząc je z gwarantowaną konstytucyjnie ochroną prawa własności, a także uzasadnioną potrzebą regulacji stosunków majątkowych dotyczących nieruchomości.

Aplikant radcowski. Specjalizuje się w prawie gospodarczym i handlowym, zobowiązaniach oraz prawie nieruchomości i zagospodarowania przestrzennego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *