Wykonalność decyzji administracyjnej nieostatecznej

Zasadą obowiązującą na gruncie prawa administracyjnego procesowego, zgodnie z art. 130 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) jest, iż przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Natomiast wniesienie skutecznego procesowo odwołania sprawia, iż zaskarżona decyzja do czasu zakończenia postępowania odwoławczego zostaje wstrzymana ex lege, z mocy prawa.

Powyższej zasady, zgodnie z art. 130 § 3 k.p.a. nie stosuje się w odniesieniu do decyzji, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności ( w trybie art. 108 k.p.a.) oraz decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Co prawnie relewantne, decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności także po wniesieniu odwołania przez stronę, jednakże przed upływem terminu do jego wniesienia.
Rygor natychmiastowej wykonalności czy to nadany w samej decyzji, czy w formie postanowienia już po jej wydaniu, zgodnie z art. 108 może być nadany, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Z kolei przykładami decyzji, które są wykonalne z mocy ustawy są m.in. : decyzja o ustaleniu lokalizacji regionalnej sieci szerokopasmowej (zgodnie z art. 54 ust. 10 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu usług i sieci telekomunikacyjnych; Dz. U. nr 106, poz. 675 ze zm.), decyzja o przerwaniu imprezy masowej w przypadku stwierdzenia niespełnienia przez organizatora warunków zawartych w zezwoleniu (zgodnie z art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych; Dz. U. nr 62, poz. 504), decyzja organu nadzoru o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w zakresie jednej lub więcej grup ubezpieczeń (zgodnie z art. 101 ust. 10 ustawy z 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej; Dz. U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 ze zm.), decyzja o wykreśleniu wpisu w rejestrze kwalifikowanych podmiotów świadczących usługi certyfikacyjne w przypadku złożenia poświadczenia elektronicznego z rażącym naruszeniem ustawy (zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym; Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.).

Poza tym, decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Wniesienie odwołania przez jedną ze stron oznacza, iż strona ta jest niezadowolona z decyzji, co eliminuje założenie, że decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Ponadto, wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji (bezwzględna suspensywność).

Decyzji administracyjnej przysługuje domniemanie legalności, co w praktyce oznacza, iż do chwili jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności może być wykonywana przez stronę uprawnioną. Co więcej, możliwe jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 1999 r., III SA 5537/98, Lex nr 44836.

W doktrynie przyjmuje się, że strona może wykonać decyzję przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Zakaz wykonywania decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania dotyczy organu administracji publicznej, a nie strony. Oznacza to, iż przed upływem terminu do wniesienia odwołania – organ nie może skutecznie domagać się od strony wykonania decyzji lub też przystąpić do jej przymusowego wykonania. Natomiast strona może przystąpić do jej wykonania niezależnie od tego czy decyzja nadaje jej uprawnienia, czy też zobowiązuje do wykonania określonych czynności. Jednocześnie, przystąpienie do wykonania decyzji nie pozbawia strony prawa do wniesienia odwołania.
W założeniu takie uregulowanie ma służyć interesom strony i ograniczyć władztwo organu administracyjnego.
Oczywistym jest jednak, iż postępowanie polegające na wykonaniu decyzji przed upływem terminu do wniesienia odwołania może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w sprawie jest tylko jedna strona.

Warto również zwrócić uwagę na zagadnienie, iż przepisy szczególne mogą zabraniać wykonywania uprawnienia wynikającego z decyzji nieostatecznej. Dzieje się tak ponieważ, w określonych sytuacjach, dobrowolne wykonanie decyzji przez stronę, mogłoby doprowadzić do powstania takiego stanu faktycznego bądź prawnego, którego skutków nie sposób odwrócić, co prowadziłoby w efekcie do faktycznego pozbawienia ochrony prawnej zainteresowanego podmiotu. Z tego też względu, niektóre ustawy expressis verbis wyłączają możliwość wykonania decyzji niedostatecznej np. nie można rozpocząć robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co a contrario wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Jak wynika z powyższego, zasada obowiązująca na gruncie prawa administracyjnego procesowego, iż decyzja nieostateczna nie ulega wykonaniu doznaje szeregu ograniczeń, które przynajmniej w założeniu, miały wpłynąć na polepszenie statusu jednostki, która zmaga się z wyspecjalizowanym organem.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *