Prawo pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych

W praktyce gospodarczej pracodawcy zatrudniający pracowników na stanowiskach samodzielnych i kierowniczych uznają, iż skoro co do zasady pracownikom takim nie należy się wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczonych, pracownicy ci mogą permanentnie pracować ponad określone w Kodeksie pracy normy czas pracy, a za pracę taką nie należy im się dodatkowe wynagrodzenie. Uzasadnieniem takiego stanowiska w opinii pracodawców jest treść art. 151 4 § 1 k.p., zgodnie z którym pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują, w razie konieczności, pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

W praktyce sprowadza się to do uznania przez pracodawców, iż bez żadnych negatywnych konsekwencji prawnych, w tym również na gruncie finansowym, mogą zatrudniać pracowników zarządzających w czasie pracy przekraczającym niejednokrotnie dziesięć, czy też dwanaście godzin na dobę.

Stanowisko takie uznane zostało jednakże przez Sąd Najwyższy za błędne i nieuzasadnione. Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 grudnia 2010 r. (sygn. akt II PK 146/10):

„pracownicy pełniący funkcje zarządcze mogą w pewnym zakresie samodzielnie dysponować swoim czasem pracy (dlatego w zasadzie nie przysługuje im dodatkowe wynagrodzenie za godziny nadliczbowe), ale nie oznacza to, że pracodawca może stale tak kształtować ich obowiązki, że ich wykonanie w normie czasu pracy jest niemożliwe”.

Powyższym wyrokiem Sąd Najwyższy potwierdził ugruntowany od kilkudziesięciu lat w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w szczególnych sytuacjach pracownikom zajmującym stanowiska kierownicze przysługuje dodatkowe wynagrodzenie za pracę ponad normę czasu pracy.

Wcześniej w duchu takim wypowiedział się bowiem m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lipca 1974 r. (sygn. akt III PRN 28/74), w którym stwierdził, iż pracownicy na stanowiskach kierowniczych nie są wyłączeni spod dobrodziejstw norm czasu pracy; zadania tych pracowników muszą być tak zakreślone, aby ich wykonanie nie wymagało – w normalnym biegu rzeczy – przedłużania dnia roboczego ponad 8 czy 6 godzin (w soboty). Sąd zwrócił ponadto uwagę, iż jeżeli podmiot zatrudniający z góry określa codzienny ciągły czas pracy na 12 godzin dziennie przez okres kilku miesięcy, wówczas ta dodatkowa praca nie wchodzi w zakres ich funkcji. Podobnie wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 05 lutego 1976 r. (sygn. akt I PRN 58/75), wskazując, iż art. 135 k.p. nie upoważnia zakładów pracy do stosowania takich rozwiązań organizacyjnych, które w samym swoim założeniu rodzą konieczność wykonywania pracy stale w godzinach nadliczbowych przez pracowników zajmujących kierownicze i inne samodzielne stanowiska. W ocenie Sądu Najwyższego pod rządami Kodeksu pracy praca takich pracowników w godzinach nadliczbowych dopuszczalna jest również tylko wyjątkowo, „w razie konieczności”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *