kabel

DLA KOGO „SŁUŻEBNOŚĆ MEDIÓW”

Z terminem – „służebności mediów” spotykamy się wielokrotnie. Posługuje się nim literatura fachowa z zakresu prawa rzeczowego, pojęcie to przywoływane jest w licznych orzeczeniach.

Czym jednak jest „służebność mediów”, komu przysługuje i dlaczego tak wielu autorów posługuje się tym pojęciem mimo, iż nie stało się ono przedmiotem regulacji (jak pozostałe rodzaje służebności) w Tytule III kodeksu cywilnego odnoszących się do służebności gruntowych, osobistych oraz o służebności przesyłu.

Termin „służebność mediów” przyjął się w praktyce stosowania, jako służebność gruntowa polegająca na prawie przeprowadzenia przez nieruchomość obciążoną do nieruchomości władnącej urządzeń infrastruktury przesyłowej tj. prądu, gazu, wody itp. powszechnie nazywanych mediami.

Z pewnością wiele osób powątpiewa w sens bliższego precyzowania pojęcia służebności mediów w sytuacji, gdy od dnia 30 maja 2008 roku w kodeksie cywilnym funkcjonuje instytucja służebność przesyłu zgodnie z którą: Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Należy wskazać, iż służebność przesyłu w swoim aktualnym kształcie nie jest instytucją w pełni regulującą problem urządzeń przesyłowych. Przepisy odnoszące się do służebności przesyłu uprawniają jedynie przedsiębiorstwo przesyłowe, które posiada bądź chce wybudować na cudzym gruncie urządzenia przesyłowe, do ustanowienia za wynagrodzeniem bądź nieodpłatnie stosownej służebności. Takie też uprawnienie przysługuje właścicielowi gruntu, na którym urządzenia przesyłowe usytuowano.

Z literalnego brzmienia art. 3051 k.c. jednoznacznie wynika, iż krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu jest wąski i w rzeczywistości ogranicza się jedynie do dwóch podmiotów: przedsiębiorstwa przesyłowego i właściciela gruntu, na którym znajdują się urządzenia przesyłowe.

W tym miejscu należy jednak zadać sobie pytanie, co w sytuacji gdy urządzenia przesyłowe chce wybudować inny podmiot niż wskazany w art. 3051 k.c. Czy w związku z tym właściciel działki pozbawionej dostępu do jakichkolwiek mediów ma prawo do ustanowienia na swoją rzecz służebności przesyłu? Bez trudu każdy jest w stanie wyobrazić sobie sytuację, w której działka przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane pozbawiona jest dostępu do szeroko pojętych mediów, a właściciele działek sąsiednich odmawiają przedsiębiorstwu przesyłowemu doprowadzenia do nieruchomości stosownych mediów i ustanowienia służebności przesyłu.

Odpowiadając na powyższe pytania należy wskazać, iż krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu jest zamknięty i nie podlega rozszerzającej wykładni. Możliwe jest natomiast wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz danego (ściśle określonego) przedsiębiorstwa energetycznego, przez właściciela nieruchomości pozbawionej dostępu do sieci przesyłowych. Wniosek taki niesie ze sobą jednak liczne ograniczenia. Wystąpienie z wnioskiem o ustanowienie służebności mediów na rzecz jednego przedsiębiorcy przesyłowego (np. przedsiębiorstwa przesyłającego energię elektryczną) nie powoduje jednak automatycznego uprawnienia do przeprowadzenia przez grunty sąsiednie innych rodzajów urządzeń przesyłowych np. urządzeń wodociągowych.

Ze względu na liczne związane z tym problemy praktyka orzecznicza ukształtowała pogląd zgodnie z którym, właściciel działki pozbawionej dostępu do mediów uprawniony jest do wystąpienia do sądu z wnioskiem na zasadzie analogii do art. 145 k.c. (służebność drogi koniecznej) o ustanowienie stosownej służebności polegającej na prawie przeprowadzenia przez grunty sąsiednie urządzeń przesyłowych. Granice służebności mediów kształtują przepisy kodeksu cywilnego odnoszące się do drogi koniecznej również dotyczące postępowania sądowego o ustanowienie stosownej służebności.

Analogicznie jak ma to miejsce w przypadku ustanawiania służebności drogi koniecznej, ustanowienie służebności polegającej na prawie doprowadzenia urządzeń przesyłowych nastąpi z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości pozbawionej dostępu do urządzeń przesyłowych oraz z najmniejszym obciążeniem dla gruntów przez, które urządzenia przesyłowe mają przebiegać, a także co jest nie mniej istotne, z uwzględnieniem interesu społeczno – gospodarczego.

Ustanowienie stosownej służebności polegającej na prawie doprowadzenia do działki pozbawionej dostępu do urządzeń przesyłowych niezbędnych do jej prawidłowego wykorzystania infrastruktury przesyłowej, daje właścicielowi działki gwarancję, iż w przypadku konieczności połączenia działki z daną siecią przesyłową nie będzie on zmuszony każdorazowo występować do sądu z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz danego przedsiębiorstwa, a wystarczy, że skorzysta z uprawnienia jakie daje mu ustanowiona wcześniej służebność gruntowa pozwalająca na przeprowadzenie przez określony pas gruntu (pas służebności) niezbędnych urządzeń przesyłowych.

Aplikant radcowski. Specjalizuje się w prawie gospodarczym i prawie cywilnym.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *