Jak skutecznie chronić się przed kopiowaniem produktów przez konkurencję?

Prawo polskie co do zasady nie zabrania kopiowania cudzych produktów pod warunkiem, że nie powoduje to wkroczenia w zakres cudzych praw wyłącznych, uzyskanych np.: w drodze rejestracji znaku towarowego, wzoru przemysłowego czy patentu na wynalazek, albo wynikających z ochrony prawno–autorskiej. W pełni dozwolone jest zatem naśladowanie ogólnej koncepcji, głównej zasady działania, albo idei produktu.

W związku z tym najskuteczniejszym sposobem ochrony przez przedsiębiorców swoich produktów przed naśladownictwem ze strony konkurencji jest uzyskanie odpowiednich praw na dobrach niematerialnych. W drodze decyzji administracyjnej przedsiębiorcy mogą uzyskać ochronę dla kształtu produktu i jego opakowania, jak również nazwy produktu, logo bądź innych elementów graficznych posiadających odróżniający charakter, wnioskując o przyznanie prawa ochronnego na znak towarowy. Możliwe jest również wnioskowanie do ministra rolnictwa i rozwoju wsi o ochronę nazwy produktu rolnego, spożywczego lub wyrobu alkoholowego, w drodze przyznania odpowiedniego oznaczenia geograficznego, w tym chronionej nazwy pochodzenia, chronionego oznaczenia geograficznego lub gwarantowanej tradycyjnej specjalności. Kształt produktów lub ich opakowań, jeśli są one nowe i posiadają indywidualny charakter, może być chroniony przed używaniem przez osoby nieuprawnione, także poprzez uzyskanie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Natomiast rozwiązania techniczne spełniające cechy wynalazku mogą być chronione patentem.

W przypadku nie uzyskania przez przedsiębiorcę ochrony produktu w drodze rejestracji odpowiedniego prawa wyłącznego może on próbować dochodzić ochrony na podstawie przepisów prawa autorskiego lub ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Ochronie prawa autorskiego podlegają opakowania, wzory oraz etykiety posiadające indywidualny i twórczy charakter, bez konieczności dopełnienia przez przedsiębiorcę jakichkolwiek formalności rejestracyjnych. Niestety wykazanie, że ww. kształty posiadają cechy utworu w rozumieniu przepisów prawno-autorskich jest niezwykle trudne. Przykładem sytuacji, kiedy to się udało jest wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 2014 r. w którym Sąd uznał, że wzór znicza Bolsius stanowi utwór w rozumieniu prawa autorskiego, przez co zakazał jego kopiowania.

Jeżeli natomiast chodzi o przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to należy zauważyć, że ograniczają one zakaz kopiowania cudzych produktów wyłącznie do wyrobów gotowych, tzn.: wprowadzonych już na rynek, gdy kopia jest na tyle zbliżona do oryginału, że może wprowadzać konsumenta w błąd co do tożsamości producenta albo produktu. Niedozwolone jest kopiowanie zewnętrznej postaci produktów, tzn.: ich wyglądu, w tym kształtu, koloru, faktury powierzchni, deseniu, jak również opakowań. Ochroną nie są natomiast objęte projekty, szkice i makiety. Dopuszczalne jest również naśladowanie cech funkcjonalnych produktów, w szczególności ich budowy, konstrukcji i formy zapewniającej ich użyteczność. W celu uzyskania ochrony przedsiębiorca powinien wykazać, że działania konkurencji są sprzeczne z dobrymi obyczajami i stanowią wykorzystywanie cudzych osiągnięć do budowania własnej pozycji rynkowej. Ponadto uznanie naśladownictwa za zakazany czyn nieuczciwej konkurencji wymaga zaistnienia zjawiska konfuzji, tzn. możliwości wprowadzenia konsumentów w błąd co do pochodzenia produktu lub producenta. Uważa się jednak, że konfuzja nie nastąpi w przypadku odpowiedniego oznaczenia produktów marką lub firmą producenta.

W celu powstrzymania szkodliwego dla przedsiębiorcy naśladownictwa jego produktów przez konkurencję przed wydaniem wyroku przez sąd, przedsiębiorca może wystąpić z żądaniem przedprocesowego zabezpieczenia roszczeń, poprzez np.: wstrzymanie oferowania i wprowadzania do obrotu produktów konkurencji. Zabezpieczenie takie zostanie udzielone w sytuacji, gdy sąd uzna, że istnieje np.: ryzyko powstania znaczącej szkody dla przedsiębiorcy, który uprawdopodobnił przysługujące mu roszczenia. Jeżeli jednak ostateczny wyrok okaże się niekorzystny dla przedsiębiorcy, który twierdził, że produkty jego konkurenta stanowią niedozwolone naśladownictwo, przedsiębiorca może zostać zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej wykonaniem tego zabezpieczenia.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *