1percent

Spór o 1%. Czy Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej?

Koncentracja, a co to takiego?

Koncentracja to praktyka, której celem jest dążenie do monopolizacji działalności gospodarczej na danym rynku, w tym również na rynku detalicznego obrotu lekami prowadzonego przez apteki ogólnodostępne.

Na dzień 1 grudnia 2014 roku w Polsce działało 13 022 aptek ogólnodostępnych i 1330 punktów aptecznych. Średnio 2 600 – 2 700 mieszkańców przypadało na jedną aptekę ogólnodostępną, bądź punkt apteczny. Na początku 2014 roku udział aptek sieciowych w ogólnej liczbie aptek prowadzonych przez przedsiębiorców osiągnął prawie 30% i oznaczał wzrost w skali roku o 3%. Wśród sieci aptecznych największy udział w rynku miały małe sieci skupiające od 5 do 14 placówek, znaczny udział osiągnęły również duże sieci aptek obejmujące powyżej 50 placówek zlokalizowanych na obszarze kraju.

Ostatnia koncentracja na rynku farmaceutycznym miała miejsce w dniu 2 września 2015 r., kiedy to decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK-u”) BRL Center – Polska Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu przejęła kontrolę nad MX Holding Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, Farmako Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi oraz Helios Farmacja Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (decyzja Prezesa UOKiK-u nr DKK-150/2015 z dnia 02.09.2015 r.), a także nad Apteką pod Lwem Sp. z o.o. z siedzibą w Pelplinie oraz Apteką Marzeń Sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie (decyzja Prezesa UOKiK-u nr DKK-149/2015 z dnia 02.09.2015 r.).

Koncentracja a prawo farmaceutyczne

Z przepisów prawa farmaceutycznego wynika, że Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: „WIF”) nie wydaje zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jeżeli podmiot ubiegający się o to zezwolenie:

  • sam prowadzi na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych,
  • kontroluje (w sposób bezpośredni lub pośredni) podmioty (podmioty zależne), które prowadzą łącznie więcej niż 1% aptek na terenie województwa,
  • jest członkiem grupy kapitałowej, której członkowie prowadzą na terenie województwa więcej niż 1% aptek ogólnodostępnych.

Koncentracja a prawo antymonopolowe

Zupełnie inaczej zagadnienie to regulują przepisy prawa antymonopolowego, z których wynika, że Prezes UOKiK-u wydaje zgodę na dokonanie koncentracji pod warunkiem, iż konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku.

Przez pozycję dominującą należy rozumieć pozycję przedsiębiorcy, umożliwiającą mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%.

Za rynek właściwy w ujęciu produktowym uznaje się sprzedaż detaliczną produktów farmaceutycznych realizowaną przez przedsiębiorców prowadzących apteki ogólnodostępne i punkty apteczne, obejmującą produkty lecznicze i inne produkty tradycyjne dystrybuowane przez apteki.

W aspekcie geograficznym rynek detalicznej sprzedaży produktów farmaceutycznych realizowanej przez apteki ogólnodostępne ma wymiar lokalny i ogranicza się do obszarów wyznaczonych promieniem ok. 1 km od punktu centralnego lokalizacji placówek.

Cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej

Jak wynika z niniejszego opracowania, przepisy prawa farmaceutycznego ustalają inne kryteria koncentracji niż przepisy prawa antymonopolowego, właściwe tylko dla rynku farmaceutycznego. Chodzi tu o kryteria ilościowe (liczba aptek w województwie) niezwiązane z wielkością obrotu lub udziałem kapitałowym w rynku. Niemniej jednak kryteria koncentracyjne prawa farmaceutycznego nie wyłączają kryteriów koncentracyjnych prawa antymonopolowego, lecz uzupełniają je dla rynku farmaceutycznego. W związku z tym uzyskanie zgody Prezesa UOKiK-u na koncentrację nie zwalnia przedsiębiorcy od obowiązku przestrzegania przepisów prawa farmaceutycznego. Istnieje więc możliwość cofnięcia przez WIF zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w sytuacji, gdyby w wyniku koncentracji przestał on spełniać warunki określone przepisami prawa farmaceutycznego, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Jesteśmy jednak zdania, że omawiane przepisy wymagają zmian legislacyjnych, w celu zapewnienia większej jasności i pewności prawa przedsiębiorcom działających na rynku farmaceutycznym.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *