ubezpieczenie reasekuracja

Prokonsumenckie zmiany wprowadzone nową ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej- część pierwsza

Od 1 stycznia 2016 r. obowiązuje nowa ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. z dn. 10-11-2015 r. poz. 1844, dalej zwana „Ustawą”).

Głównym celem uchwalenia Ustawy była konieczność implementowania do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej – Wypłacalność II (Dz. Urz. UE L 335 z 17.12.2009, s.1) (ang. Solvency II).

Zadaniem Nowej Ustawy było wprowadzenie nowych, jednolitych dla wszystkich krajów UE wymogów kapitałowych i standardów zarządzania ryzykiem w zakładach ubezpieczeń i zakładach reasekuracji.

Ustawa wprowadza ponadto szereg postanowień o wzmacniających ochronę konsumentów na rynku ubezpieczeń ( w szczególności grupowych).

Zgodnie z art. 15 Ustawy wzmocniona została ochrona konsumentów analogiczna do ochrony wynikającej z art. 385 § 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wzorzec umowy powinien być sformułowany jednoznacznie i w sposób zrozumiały, a postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na korzyść konsumenta. Wymogiem jednoznaczności i zrozumiałości objęte zostały nie tylko ogólne warunki ubezpieczenia i umowa ubezpieczenia, ale także wszystkie dokumenty o charakterze wzorca umowy (np. regulamin ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego). Ponadto interpretacja niejednoznacznych postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia i umowy ubezpieczenia na korzyść ubezpieczającego obejmuje nie tylko ubezpieczonego, ubezpieczającego, ale także uprawnionego z umowy ubezpieczenia według nowej definicji- czyli również poszkodowanego. W poprzednim brzmieniu ustawy poszkodowany w przypadku umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej nie mógł skorzystać z dobrodziejstw tej dyrektywy interpretacyjnej. Ogólne warunki ubezpieczenia oraz inne wzorce umowy zakład ubezpieczeń winien zamieszczać na swojej stronie internetowej.

W artykule 16 Ustawy punkty 10 i 11 została doprecyzowana obowiązkowa treść ogólnych warunków ubezpieczenia, które w szczególności winny określać:

  • przesłanki, sposób oraz termin wypowiedzenia umowy ubezpieczenia, jeżeli ogólne warunki ubezpieczenia przewidują taką możliwość, a także przesłanki, sposób oraz termin wystąpienia z umowy ubezpieczenia grupowego (art. 16 pkt 10 Ustawy),
  • termin i sposób odstąpienia od umowy ubezpieczenia (art. 16 punkt 11 Ustawy).

W celu nadania pełnej skuteczności prawa odstąpienia od umowy ubezpieczenia zmieniony został także art. 812 § 4 kodeksu cywilnego poprzez dodanie zapisu: jeżeli najpóźniej w chwili zawarcia umowy ubezpieczyciel nie poinformował ubezpieczającego będącego konsumentem o prawie odstąpienia od umowy, termin 30 dni biegnie od dnia, w którym ubezpieczający będący konsumentem dowiedział się o tym prawie. Przepis ten ma zapewnić, aby ubezpieczający będący konsumentem, który nie został poinformowany przez ubezpieczyciela o prawie odstąpienia od umowy, nie tracił go z tego powodu.

Niska świadomość ubezpieczonych co do ich praw i obowiązków wynika m.in. z obszerności i skomplikowania wzorców umownych. W celu zwiększenia świadomości konsumentów na temat zakresu praw i obowiązków wynikających z umów ubezpieczenia oraz warunków na jakich zostanie wypłacone odszkodowanie lub świadczenie, zgodnie z cytowanym art. 17 Nowej Ustawy wprowadzony został obowiązek stosowania przez zakłady ubezpieczeń skróconej informacji o najistotniejszych postanowieniach we wzorcu umownym.

W celu wzmocnienia praw osób ubezpieczonych w ubezpieczeniach na cudzy rachunek, w szczególności w ubezpieczeniach grupowych wprowadzone została zasada, zgodnie z którą ubezpieczający nie może otrzymywać wynagrodzenia lub innych korzyści w związku z oferowaniem możliwości skorzystania z ochrony ubezpieczeniowej lub czynnościami związanymi z wykonywaniem umowy ubezpieczenia.  Ponadto w przypadku umowy ubezpieczenia zawieranej na cudzy rachunek, w szczególności ubezpieczenia grupowego, jeżeli konieczna jest zgoda ubezpieczonego na udzielenie ochrony ubezpieczeniowej lub ubezpieczony zgadza się na finansowanie kosztu składki ubezpieczeniowej, w przypadku niedoręczenia ubezpieczonemu warunków umowy przed wyrażeniem takiej zgody, zakład ubezpieczeń nie może powoływać się na postanowienia ograniczające lub wyłączające odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń, a także przewidujące skutki naruszeń powinności ubezpieczonego lub obciążające go obowiązkami.

Wskazane przepisy Ustawy stanowią próbę regulacji i rozwiązania problemów rynku, w szczególności dotyczących dystrybucji umów ubezpieczenia na życie z elementem inwestycyjnym (czyli m.in. tzw. polisolokat). Kolejny wpis poświęcimy zmianom dotyczącym właśnie umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym oraz umów, w których wysokość świadczenia jest ustalana w oparciu o określone indeksy lub inne wartości bazowe.

Radca prawny. Specjalizuje się w prawie gospodarczym oraz w prawie spółek handlowych, w szczególności prowadzi bieżącą obsługę korporacyjną spółek z branży elektronicznej i budowlanej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *