Przeprowadzanie transakcji sprzedaży i przelewu wierzytelności przysługujących ubezpieczycielom

Transakcja sprzedaży wierzytelności niewątpliwie wiąże się z koniecznością udostępniania szeregu informacji odnośnie portfela wierzytelności już na etapie ustalania przez strony warunków umowy przelewu. Nabywca wierzytelności zainteresowany jest poddaniem aktywów analizie w celu ustalenia ich stanu prawnego i zidentyfikowania ewentualnych obszarów ryzyka, które determinować będą cenę nabycia. Z kolei, po zawarciu kontraktu, nierzadko dochodzi do przekazania, nie tyle samych informacji, co niezbędnych dokumentów. Ten transfer dotyczy dokumentów potwierdzających istnienie wierzytelności, a także dokumentów przedstawiających szereg informacji, które ułatwią późniejszy proces dochodzenia roszczeń finansowych przez cesjonariusza.

Tajemnica ubezpieczeniowa

Komentowany aspekt transakcji sprzedaży wierzytelności oczywiście nie jest neutralny prawnie. Ubezpieczycieli obowiązuje tajemnica ubezpieczeniowa, o której mowa w art. 19 ust 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (dalej jako: u.dz.u.). Zgodnie z tym przepisem zakład ubezpieczeń i osoby w nim zatrudnione lub osoby i podmioty, za pomocą których zakład ubezpieczeń wykonuje czynności ubezpieczeniowe, są obowiązane do zachowania tajemnicy dotyczącej poszczególnych umów ubezpieczenia.

Obowiązek zachowania tajemnicy obejmuje w zasadzie wszelkie elementy danej umowy ubezpieczenia, które mają charakter indywidualny, a także niektóre informacje zawarte w dokumentach powiązanych z konkretną umową ubezpieczenia. Można przyjąć, iż tajemnicą ubezpieczeniową objęte są, w szczególności:

  • informacje o zawarciu umowy ubezpieczenia;
  • informacje o stronach umowy ubezpieczenia i przedmiocie umowy;
  • informacje zawarte w umowie ubezpieczenia o pewnych cechach indywidualnych (o składce, świadczeniach, odszkodowaniach etc.);
  • wszelkie informacje powzięte w związku z umową ubezpieczenia począwszy od etapu zawierania umowy po jej wykonanie.

Tajemnicą nie będą objęte informacje zawarte w sentencjach orzeczeń sądów (np. nakazów zapłaty, casino online wyroków). Sam wyrok zasądzający określoną kwotę na rzecz ubezpieczyciela nie identyfikuje stosunku podstawowego – źródła roszczenia zakładu ubezpieczeń, a więc nie ujawnia informacji objętych tajemnicą. Orzeczenia stwierdzające poszczególne wierzytelności ubezpieczyciela mogą być zatem przekazywane na rzecz ich nabywcy. Należy jednakże zaznaczyć, iż udostępnienie orzeczenia wraz ze sporządzonym przez sąd uzasadnieniem, którego część opisująca stan faktyczny sprawy zapewne przedstawia informacje objęte tajemnica ubezpieczeniową, można kwalifikować już jako naruszenie tajemnicy ubezpieczeniowej.

Zwolnienie z tajemnicy

W ustawie o działalności ubezpieczeniowej przewidziano sytuacje, w których osoby zobligowane do zachowania tajemnicy ubezpieczeniowej będą z niej zwolnione. W art. 19 ust. 2 u.dz.u. pkt.1 – 24) ustawodawca wskazuje zamknięty katalog podmiotów, na których wniosek, ubezpieczyciele uprawnieni będą do przekazania informacji objętej tajemnicą ubezpieczeniową. Spośród tego zbioru „zwolnień” od zakazu ujawniania informacji objętych tajemnicą, w kontekście przedmiotowego opracowania, na uwagę zasługują dwie sytuacje – przewidziane kolejno w pkt. 23 i 24 art. 19 ust. 2 u.dz.u.

Pierwsze zwolnienie z obowiązku zachowania tajemnicy dotyczy informacji udzielanych na wniosek podmiotu przetwarzającego, na zlecenie zakładu ubezpieczeń, dane dotyczące ubezpieczających, ubezpieczonych, uposażonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia (art. 19 ust. 2 u.dz.u. pkt. 23). Ustawa nie precyzuje celu przetwarzania danych dotyczących wymienionych podmiotów stosunku ubezpieczenia. Może on być w zasadzie dowolny.

Drugi przypadek odnosi się do informacji udzielanych przez zakład ubezpieczeń swoim zleceniobiorcom dokonującym wskazanych w ustawie czynności ubezpieczeniowych, m.in.: (i) przejmowania i zbywania przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy (w przedmiocie udzielenia) gwarancji ubezpieczeniowej; (ii) prowadzenia postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych związanych z wykonywaniem: a) umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych, b) umów reasekuracji w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych.

Należy przy tym podkreślić, iż wymienione powyżej czynności, traktowane są jako czynności ubezpieczeniowe, wyłącznie w zakresie, w jakim są one podejmowane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń (art. 3 ust. 6 u.dz.u.).

Uwaga na sprzedaż wierzytelności

Analiza hipotez wskazanych powyżej przypadków (tzw. wyjątków od obowiązku zachowania tajemnicy ubezpieczeniowej), prowadzi do wniosku, iż nie obejmują one sytuacji udostępniania informacji objętych tajemnicą ubezpieczeniową osobie trzeciej, która nabyła lub zainteresowana jest nabyciem od ubezpieczyciela wierzytelności wynikających z zawartych umów ubezpieczenia – na podstawie klasycznej umowy przelewu wierzytelności.

Dostęp do pełnej dokumentacji wierzytelności z umów ubezpieczenia w celu chociażby jej analizy w związku ze sprzedażą wierzytelności, nie mieści się bowiem w zakresach wypunktowanych powyżej czynności. Dzieje się tak przede wszystkim za sprawą niespełnienia warunku przewidzianego w art. 3 ust. 6 u.dz.u. W relacji z ubezpieczycielem, nabywca wierzytelności nie posiada bowiem wymaganego ustawą statusu zleceniobiorcy. Wszelkie czynności podejmuje on we własnym imieniu i na własny rachunek, co przesądza o niedopuszczalności kwalifikacji tego typu działań jako czynności ubezpieczeniowych wskazanych w ustawie, a w konsekwencji w zasadzie wyklucza możliwość wyłączenia tajemnicy ubezpieczeniowej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *